Damian Stygar kl. 2 TI2
Płyta główna
Protokoły
Sieci
Linux - komendy
Maszyna wirtualna
Topologie
Model TCP/IP
Model OSI
Strona główna










Linux – rodzina uniksopodobnych systemów operacyjnych opartych o jądro Linux. Linux jest jednym z przykładów wolnego i otwartego oprogramowania (FLOSS): jego kod źródłowy może być dowolnie wykorzystywany, modyfikowany i rozpowszechniany.

Pierwsza wersja jądra Linux została udostępniona publicznie 17 września 1991 dla architektury komputera PC, wykorzystującej mikroprocesor o architekturze IA-32. Do jądra dołączono narzędzia systemowe i biblioteki z projektu GNU aby otrzymać nadający się do użytku system operacyjny. Z tego powodu powstała też alternatywna nazwa kompletnego systemu: GNU/Linux. Obecnie jest on udostępniany w formie licznych dystrybucji Linuksa, które składają się z jądra (niekiedy zmodyfikowanego w stosunku do oficjalnej wersji) i zestawu pakietów oprogramowania dobranego do różnorodnych wymagań. Dystrybucje zawierają głównie oprogramowanie na licencjach FLOSS, jednak najczęściej zawierają też lub pozwalają na łatwe doinstalowanie pewnej liczby programów na licencjach własnościowych.

Najbardziej znanym zastosowaniem Linuksa są środowiska serwerowe, dla których komercyjne wsparcie oferują również duże firmy komputerowe jak IBM, Sun Microsystems, Dell, Hewlett-Packard, Red Hat i Novell. Linux działa na szerokiej gamie sprzętu komputerowego, wliczając komputery biurkowe, superkomputery i systemy wbudowane, takie jak telefony komórkowe i routery.


Minimalne Zalecane
Procesor: 400 MHz (dla środowiska GNOME), 200 MHz (dla trybu tekstowego) Procesor: 600 MHz
Pamięć RAM: 256 MB Pamięć RAM: 256 MB
Dysk twardy: 2 GB Dysk twardy: 5 GB




Polecenia w terminalu.


1. Ogólne polecenia

man costam - info o danym poleceniu
cd nazwa_katalogu - wejście do katalogu
cd .. - wyjście z katalogu
mkdir nazwa_katalogu - tworzy katalog
rmdir nazwa_katalogu - usuwa katalog
rm nazwa_pliku - usuwa plik
rm * - usuwa wszystkie pliki z danego katalogu
rm * -i - usuwa wszystkie pliki z danego katalogu z potwierdzeniem
rm * -f - usuwa wszystkie pliki z danego katalogu i wyłącza potwierdzenia (nawet zabezpieczone przed usunięciem)
rm -f - usunięcie plików zabezpieczonych przed kopiowaniem
rm -r - usunięcie plików również w podkatalogach
rm -rf - usuwa cały system plików
chmod u+r jeden.doc - mogę czytać dany plik
w - mogę zapisywać i edytować dany plik
x - mogę wykonywać dany plik
ls -a - pokazuje ukryte pliki
ls -l - pokazuje więcej info o pliku:
ls > wynik - wysłanie spisu zawartości katalogu do pliku wynik jeżeli taki plik istnieje to skasuje się jego poprzednia zawartość
ls >> wynik - dopisanie zawartości katalogu do zawartości pliku wynik
mount /mnt/floppy - montuje flopa
umount /mnt/floppy - rozmontowuje flopa
cat jeden.doc > wszystkie.doc - nadpisanie zawartości w pliku wszystkie.doc zawartościami innych plików
cat jeden.doc dwa.doc >> wszystkie.doc - dopisanie do pliku wszystkie.doc zawartości innych plików
cat nazwa_pliku - czytanie zawartości pliku
cat *.doc - znajdzie np.: dwa.doc xyz.doc
cat jeden.doc dwa.doc > wszystkie.doc - wrzuca zawartość plików do jednego
cat < jeden.doc > dwa.doc - wypisze zawartość jeden.doc na ekran (standartowe wyjście) i nadpisze zawartość pliku jeden.doc do pliku dwa.doc
cat parowka.doc | more - wyjście programu cat (parowka.doc) jest przekazywane na wyjście programu more
head -42 nazwa_pliku - wyświetla 42 pierwszych wierszy zawartych w pliku
tail -42 nazwa_pliku - wyświetla 42 końcowych wierszy zawartych w pliku (przydaje się w obserwowaniu świeżo dopisanych logów do pliku)
cp plik_zrodlowy plik_docelowy - kopiuje zawartość z pliku do pliku
cp plik(i)_zrodlowy katalog(i)_docelowy - kopiuje pliki do katalogu
mv stara_nazwa nowa_nazwa - zmiana nazwy pliku
mv nazwa_pliku nazwa_katalogu - przenoszenie pliku do katalogu
lp nazwa_pliku - drukowanie pliku
lpr nazwa_pliku - wstawienie pliku do koleiki drukowania
pwd - pokazuje w jakim jesteś katalogu
. - oznacza katalog bieżący
.. - oznacza katalog nadrzędny
touch nazwa_pliku - tworzy pusty plik
stty -a - wypisanie skrótów do np. zatrzymania procesu
mail - otwiera plik z poczta
printenv albo export (powłoka C) - zobaczenie zawartości zmiennych środowiska
nazwa=zawartość - pierwsze przypisze zmiennej powłoki odpowiednia zawartość
export nazwa drugie utworzy zmienna o tej samej nazwie i zawartości co zmienna powłoki
MOJA_ZMIENNA="jakas_wartosc" - tworzy zmienna środowiska z wartością "jakas_wartosc"
echo $MOJA_ZMIENNA wypisuje zawartość MOJA_ZMIENNA (znakiem dolara poprzedzamy nazwy zmiennych środ. które to nazwy powłoka ma zastąpić zawartością odpowiedniej zmiennej
find ścieżka/nazwa_pliku lub kryterium - wyszukiwanie plików
grep - służy do wyszukiwania plików według zadanego wzorca


2. Kryteria szukania określonych stringów

* - zastępuje wiele znaków np.: ls *.doc
*.* - oznacza pliki z kropka w nazwie
*xyz - oznacza pliki w rodzaju xyz albo fghxyz
? - zastępuje jeden znak
[abc] - oznacza a lub b lub c
[a-z] - oznacza od a do z
doc[0-9] - oznacza doc0 do doc 9
*[Aa]dd* - oznacza useradd lub User-Add itd
*[Aa] [Dd] [Dd]* - oznacza userADD lub xxxAdd itd
- R - wszystkie podkatalogi


3. Użytkownicy, prawa dostępu itd.

newgrp grupa - zmiana grupy
chmod g+r jeden.doc - dodanie użytkownikom grupy do której należy plik jeden.doc
prawa do jego czytania (dołączanie praw):
u - użytkownik
o - pozostali użytkownicy systemu
- - odebranie danego uprawnienia
chmod u=rw jeden.doc - nadanie tobie wyłącznie czytanie i pisania do pliku jeden.doc (zastępowanie praw)
chmod u=rw /katalog - masz prawo do przeszukiwania katalogu jeżeli nie miałbyś tych praw możesz znaleźć tylko plik którego znasz nazwę (zastępowanie praw)
chmod 777 nazwa_pliku - następny sposób zastępowania praw, numeryczny 777 oznacza akurat przyznanie wszystkich praw wszystkim użytkownikom do danego pliku a 666 prawo do odczytu i zapisu pliku dla wszystkich użytkownikow

PRAWA DOSTĘPU I ICH ODPOWIEDNIKI NUMERYCZNE:
--- 0
--x 1
-w- 2
-wx 3
r-- 4
r-x 5
rw- 6
rwx 7


umask - w momencie tworzenia nowego pliku otrzymuje on domyślne prawa dostępu określone za pomocą parametru umask
4 2 1 - wartości liczbowe odpowiadające określonym uprawnieniom
r w x każda liczba odpowiada koleino użytkownikowi -> grupie -> "światu" (reszcie użytkowników)
umask 421 - oznacza: właściciel może plik czytać grupa może do pliku pisać, a pozostali użytkownicy mogą plik wykonywać
umask 700 - oznacza pełne prawa dla właściciela i żadnych praw dla grupy i reszty użytkowników
umask 077 - wyłączy prawa do czytania pisania i wykonywania dla grupy i całego "świata" (reszty użytkowników)

PO WPISANIU UMASK I WARTOŚCI OD TEJ PORY KAŻDY UTWORZONY PLIK BĘDZIE MIAŁ TAKIE PRAWA DOSTĘPU
chown nowy_wlasciciel nazwa_pliku - daje prawa do pliku innemu użytkownikowi
chown -r nowy_wlasciciel nazwa_pliku - daje prawa do wszystkich plików w katalogu innemu użytkownikowi
chgrp nowa_grupa nazwa_pliku - daje prawa do pliku określonej grupie
who - info o wszystkich zalogowanych do systemu, obejmuje nazwę użytkownika
finger - to samo co who tylko jeszcze jest imię terminal, i czas zarejestrowania się w systemie
who am i - info tylko o tobie