Damian Stygar kl. 1 TI2
Strona główna
I semestr
MBR
Instalacja Windows
System dwójkowy
System szesnastkowy
BIOS
HTML
Prawa autorskie
Ghost
II semestr
Procesory
Sposoby przyspieszania pracy komputera
Wirusy
Antywirusy
Przeglądarki internetowe
DOS
Pliki wsadowe
Windows XP
Windows Vista
Windows 7
Linux




BIOS









Bios ( ang. Basic Input/Output System – podstawowy system wejścia-wyjścia) to kość pamięci typu ROM wetknięta w odpowiednie gniazdo znajdujące sie na Waszej płycie głównej, pośredniczy między systemem operacyjnym a sprzętem w podstawowych procedurach. Jest zapisany w nim na stale mały programik- SETUP. W nim właśnie można dokonywać zmian. Zmiany te dotyczą ogólnego funkcjonowania komputera. Dzięki niemu można tak skonfigurować PC, by uczynić super szybki lub wolny.

Obecnie większość- BIOS-ów zapisywana jest w pamięciach typu EEPROM, co umożliwia ich późniejszą modyfikację.





Działanie



W wypadku płyty głównej BIOS testuje sprzęt po włączeniu komputera, przeprowadza tzw. POST ( ang. "Power On Self Test"), zajmuje się wstępną obsługą urządzeń wejścia/wyjścia, kontroluje transfer danych pomiędzy komponentami takimi jak dysk twardy, procesor czy napęd CD-ROM. Inicjuje program rozruchowy. BIOS potrzebny jest w komputerach osobistych ze względu na architekturę płyt głównych, gdzie dzięki ACPI kontroluje zasilanie, jak również monitoruje temperaturę itp.

Za pomocą wbudowanego w BIOS programu setup można zmieniać standardowe ustawienia BIOS-u, np. parametry podłączonych dysków twardych lub zachowanie się komputera po jego włączeniu (np. szybkość testowania pamięci RAM), a także włączać/wyłączać niektóre elementy płyty głównej, np. porty komunikacyjne. Za pomocą BIOS-u można też przetaktowywać procesor i pamięci RAM, jednak nie jest to zalecane, ponieważ może doprowadzić do przeciążenia urządzenia, a nawet jego uszkodzenia.

Niektórzy producenci sprzętu komputerowego umieszczają na płytach głównych dodatkowy moduł pamięci flash, która stanowi zabezpieczenie dla podstawowego BIOS-u, gdy ten zostanie np. uszkodzony/zniszczony przez wirus komputerowy lub w niewłaściwy sposób zaktualizowany. W takim przypadku zawartość zapasowego BIOS-u przepisywana jest do pierwszego, podstawowego modułu pamięci flash. Mechanizm ten nosi nazwę DualBIOS.





Producenci



komputerach osobistych klasy PC stosowane są BIOS - y firm:

- American Megatrends (AMI)

- Phoenix Technologies (Phoenix BIOS)

- Award Software International (połączył się z Phoenix w 1998 roku)

- MicroID Research (MRBIOS)

- Insyde Software (Insyde)

- General Software (General Software)



Najczęściej spotykane rodzaje Biosu

Należą do nich BIOS Award i BIOS Phoenix





BIOS Award



BIOS Award (czy też Phoenix Award) składa się z kilku głównych sekcji i kilku dodatkowych funkcji rozmieszczonych w dwóch kolumnach. Charakterystyczne jest to, że ich nazwy są wyświetlane w żółtym kolorze na niebieskim tle. To, czy dana pozycja na liście jest pojedynczą funkcją, czy sekcją grupującą więcej funkcji, można poznać po strzałce (trójkącie) z lewej strony napisu. Na przykład jest Set User Password funkcją umożliwiającą ustawienie hasła. Natomiast PC Health Status jest sekcją zawierającą wiele funkcji, a nawet kolejnych podrzędnych sekcji do monitorowania pracy komputera. Między elementami menu można się przemieszczać za pomocą klawiszy strzałek: [prawo], [lewo], [góra] oraz [dół]. Aktywna w danym momencie sekcja lub funkcja (a właściwie parametr, który użytkownik może zmieniać) zawsze ma czerwone tło. W przypadku Standard CMOS Features sekcji np. można nacisnąć [Enter], by przejść do szczegółowych ustawień. W przypadku konkretnej funkcji wartość danego parametru, np.[75oC/167oF] , można zmienić klawiszami [Page Up] lub [Page Down]. Można również nacisnąć [Enter], by wyświetlić całą listę dostępnych parametrów i z niej wybrać odpowiedni. Powrót do ekranu nadrzędnego lub głównego zawsze umożliwia klawisz [Esc].





BIOS Phoenix



BIOS Phoenix wygląda zupełnie inaczej. Ma niebieskie litery na szarym tle. W górnej części ekranu widnieje pasek kilku sekcji. Poruszanie się po sekcjach głównych w prawo i w lewo umożliwiają klawisze strzałek: [prawo] oraz [lewo]. Natychmiast po przejściu do określonej sekcji, np. , pojawia się lista podrzędnych sekcji oraz funkcji, między którymi przemieszczasz się klawiszami [góra] oraz [dół]. Podobnie jak w przypadku Awarda sekcje i funkcje można odróżnić po strzałce (trójkącie) z lewej strony napisu. Na przykład USB Configuration pozwala otworzyć kolejne okno z ustawieniami portów USB, natomiast Serial Port1 Address umożliwia ustawienie parametrów portu szeregowego w bieżącym oknie. W niektórych BIOS-ach Phoenix wartość parametru, np. wspomnianego adresu portu szeregowego, można zmieniać klawiszami [Page Up] i [Page Down]. W innych trzeba nacisnąć [Enter], by rozwinąć listę parametrów i dopiero z niej klawiszami strzałek wybrać odpowiednią wartość. Oczywiście wyjście z ustawień i przejście do menu wyższego poziomu zawsze odbywa się za pomocą klawisza [Esc].





Jak zapisać lub cofnąć wprowadzone zmiany



Zmiany dokonywane przez użytkownika w programie konfiguracyjnym BIOS-u nie są natychmiastowo „wprowadzane w życie”. Trzeba je zapisać w pamięci CMOS , po czym uruchomić ponownie komputer. Dopiero wtedy następuje wczytanie nowej konfiguracji. Podstawową, zresztą bardzo prostą, czynnością jest więc zapisanie zmian. Zdarzają się też sytuacje wręcz odwrotne – wprowadzisz jakieś zmiany do BIOS-u, a potem będziesz chciał z nich zrezygnować. Bywa, że użytkownik jest nawet zmuszony do usunięcia własnej konfiguracji, bo np. nie działają niektóre urządzenia albo komputer w ogóle się nie uruchamia.



Zapisywanie zmian w BIOS – ie Award



1. Jeśli nie masz otwartego głównego ekranu BIOS-u, naciśnij kilkakrotnie [Esc], by do niego przejść.

2. Przejdź do funkcji Save & Exit Setup i naciśnij [Enter].

3. Gdy pojawi się okno z pytaniem: SAVE to CMOS and EXIT naciśnij klawisz [Y] (chyba że jest już taka opcja domyślna), a następnie [Enter]. Spowoduje to zapisanie zmian i restart komputera.





Rezygnowanie ze zmian w BIOS - ie Award



BIOS Award w swoim głównym menu ma kilka funkcji pozwalających na przywrócenie BIOS-u do poprzedniego stanu.

1. Funkcja przywraca „bezpieczną”, najbardziej stabilną konfigurację płyty głównej, ułatwiającą uruchomienie komputera w niektórych sytuacjach. Pojawia się okno z pytaniem:

Load Fail-Safe Defaults (y/n)

Wciśnij klawisz [y], a następnie [Enter]

2.Bardzo podobna funkcja Load Optimized Defaults przywraca najlepszą możliwą konfigurację BIOS-u, która jest jednocześnie konfiguracją fabryczną. Pojawia się okno z pytaniem:

Load Optimized Defaults (Y/N)?

Wciśnij klawisz [Y], a następnie [Enter].

3. Trzecia możliwość to cofnięcie wszystkich zmian dokonanych przez użytkownika od momentu wejścia do BIOS-u. Wybierz funkcję Exit Without Saving i naciśnij [Enter]. Pojawi się okno z pytaniem:

Quit Without Saving (Y/N)?

Naciśnij [Y], a następnie [Enter]. Komputer uruchomi się ponownie ze starymi ustawieniami.





Cofanie zmian w BIOS – ie Phoenix



BIOS Phoenix ma wbudowane dwie funkcje, które umożliwiają przywrócenie poprzednich ustawień, znajdują się w sekcji Exit. Nie ma trzeciej, pozwalającej wybrać bezpieczne” parametry.

1. Funkcja Load Setup Default przywraca ustawienia fabryczne płyty głównej. Pojawia się okno z pytaniem

Load Setup Default (Y/N)?

Jeśli wybierzesz [YES], konfiguracja wszystkich funkcji płyty głównej powróci do takiego stanu, jakbyś właśnie przed chwilą kupił płytę w sklepie.

2. Funkcja Discard Changes powoduje przywrócenie takich ustawień, jak w momencie wchodzenia do BIOS-u. Jeśli więc dokonałeś jakichś zmian i nie jesteś pewien, czy chcesz je zachować, użyj tej funkcji. Pojawi się okno z pytaniem:

Load Previous Values (Y/N)?

Należy oczywiście wybrać [YES].

Jeśli chcesz cofnąć dokonane zmiany (jak w kroku 2 ) i wyjść z BIOS-u, wybierz funkcję . Pojawi się pytanie, czy wyjść bez zapisywania zmian:

Quit Without Saving (Y/N)?

Należy oczywiście wybrać [YES].





Jak chronić BIOS przed niepowołanym dostępem



Każdy BIOS oferuje funkcje chroniące go przed dostępem osób niepowołanych. Jest to ochrona hasłem, która obejmuje zarówno sam BIOS (osoba nieznająca hasła nie może się dostać do BIOS-u), jak i cały komputer (osoba nieznająca hasła nie może uruchomić komputera). Nietrudno znaleźć zastosowanie dla takich funkcji. Łatwo można pozbawić kogoś dostępu do komputera albo uniemożliwić uruchomienie systemu z nośnika innego niż dysk twardy.